buizen testservice

sneltest / emissietest: € 6,-
volledige analyse: € 12,-

Prijzen zijn per buis, inclusief 21% BTW, onafhankelijk van het aantal elementen.

Waarom testen?
De buis vormt het hart en de ziel van elk audio-apparaat waar deze gloeiende glazen vacuüm pot in gebruikt wordt. Van scheurende gitaarversterkers tot high-end perfectie, van vintage versterking tot moderne implementaties, de charme van de buis blijft onmiskenbaar. Echter, buizen slijten, dat is onvermijdelijk. Afhankelijk van de toepassing en de positie in het audio-pad zal dit proces sneller en eerder hoorbaar optreden. Hoe dan ook heeft het consequenties voor de prestaties van de apparatuur. Testen van de buizen garandeert een optimale werking en maakt het simpelweg blind (en mogelijk te vroegtijdig) vervangen onnodig.

Ook níeuwe buizen hebben er baat bij om doorgelicht te worden middels deze testservice. Matching⁽¹⁾ is hierbij het belangrijkste argument. En dan is er natuurlijk de vergeten doos op zolder, vol met buizen van onbekende staat. Een nieuwe buis is prijzig, dus het loont al snel om de oude units onder de loep te nemen, aangezien een niet gebruikte buis niet slijt(!). Specifieke wensen? Overleg? Neem vooral contact op!

Sneltest / emissietest
De buis wordt aan een solide, maar eenvoudige test onderworpen, waarbij deze op het werkpunt wordt ingesteld zoals voorgeschreven voor het betreffende type. Er worden een aantal metingen rondom dit werkpunt uitgevoerd, waardoor de belangrijke parameters worden blootgelegd:

• versterkingsfactor
• transconductantie
• anode impedantie (indicatie)
• anode stroom op werkpunt (ook scherm stroom bij tetrodes/pentodes)

Naast de meting zelf wordt ook de afwijking van deze parameters berekend t.o.v. van de oorspronkelijke specificaties. In de meeste gevallen geeft dit een goede indicatie over de staat van de buis. Daarnaast kunnen de sneltest resultaten gebruikt worden voor het matchen⁽¹⁾ van buizen/ segmenten. Eventuele hulp bij het interpreteren van de resultaten is vanzelfsprekend.

Een sneltest-voorbeeld, uitgevoerd op een JJ ECC83S triode:

Test conditions:
Va  : 250 (V)                Swing +/- 25 V (10%)
Vg  : -2 (V)                 Swing +/- 0,2 V (10%)
 
Test results:
Ia  : 0,98 (mA)              82 % of nominal 1,2 (mA)            
Ra  : 63,92 (kohm)           102 % of nominal 62,5 (kohm)
Gm  : 1,64 (mA/V)            103 % of nominal 1,6 (mA)
mu  : 105 (-)                105 % of nominal 100 (-)

(1) Matching: Op posities waar twee of meer buizen een gebalanceerde rol mogen vervullen, denk aan bijvoorbeeld stereo klasse A voorversterkers of push-pull eindtrappen, is het essentieel dat deze vergelijkbare parameters hebben. Het proces om meetresultaten van verschillende buizen te interpeteren en de gelijken bij elkaar te zoeken staat beter bekend als matching.

Volledige analyse
De werking van een buis is niet lineair. Afhankelijk van de aangeboden spanningen op de verschillende elementen variëren de globale parameters zoals beschreven bij de sneltest. Om de (correcte) werking van een buis over zijn gehele spannings- en stroombereik in kaart te brengen is een volledige analyse vereist. De metingen worden visueel in kaart gebracht, beter bekend als een ‘curve trace’. Middels deze plot geeft een buis al zijn geheimen prijs. Daarnaast gaat de curve trace altijd gepaard met de resultaten van een sneltest ter indicatie. Een voorbeeld van de volledige analyse, uitgevoerd op een JJ KT88 tetrode:

De standaard curve trace, zoals hierboven, zet de anodestroom af tegen de anode-spanning bij een variërend voltage op het stuurrooster (control grid). In geval van een tetrode/pentode wordt het schermrooster (screen grid) op een vaste spanning gehouden en wordt ook hiervan de stroom uitgestippeld. Andere wensen m.b.t. welke parameters tegen elkaar afgezet mogen worden zijn altijd bespreekbaar.

De verzamelde meetresultaten worden verwerkt in een rapport en bij de betreffende buis gevoegd. Ook hier is eventuele hulp bij de interpretatie vanzelfsprekend.